Türkiye'de Milli Park Kavramı 1956 yılında
yürürlüğe giren 6831 sayılı Orman Yasasının 25. maddesi ile gündeme
gelmiştir.
Daha sonra 1983 yılında 2873 sayılı
Milli Parklar Yasası çıkarılmış ve bu yasa ile Milli Park , Tabiat
Parkı, Tabiatı Koruma Alanı ve Tabiat Anıtı şeklinde 4 korunan alan
statüsü ortaya konulmuştur.
Milli Park ; Bilimsel ve estetik bakımdan
, milli ve milletler arası ender bulunan tabi ve kültürel kaynak
değerleri ile koruma , dinlenme ve turizm alanlarına sahip tabiat
parçalarıdır.
Troia
Tarihi Milli Parkı
Troia Antik
Kenti ve çevresi 07,11,1996 tarihinde Bakanlar Kurulu Kararı ile Milli
Park olarak ilan edilmiştir.
Troia,
Çanakkale-İzmir Devlet yolunun 28. Km.sinden 5 Km. içerdedir.
Troia şehri , Küçük Asya'nın batı ucunda
Çanakkale Boğazının girişindedir. Türkiye'nin bu kısmına Biga yarımadası
(Eski adı Troia )denilmektedir.
Troia, Troyalılarla
Akaların (Yunanlılar) on yıl süren harplerindeki savaşçıların efsanevi
hikayeleri ile asırlar boyunca uluslar arası bir üne sahip olarak bugüne
kadar gelmiştir.
Arkeologlar Homeros'un
İliada'sında anlatılan olayların Troia
nın üçbin yıllık
tarihi süresince yayılım gösteren dokuz antik medeniyet katından sadece
birinin kapsamından geçtiği ve bu katın
Homeros'un dünyaca bilinen ve tanınan Troia'sı
olduğu tanımlanmıştır. Sahanın ve çevresinin tabiat tarihi ile ilgili en
mühim özelliği jeolojik özelliği olup, saha dahilinde suya
ilşkin rekreasyon faaliyetlerine uygun
Plajlar vardır.
Milli Parkta arkeolojik yöre merkez olarak
alınmıştır. Sınırlar Batıdan Ege denizi, Kuzeyde Çanakkale Boğazı, Doğuda
devlet Karayolu Güneyde ise önerilen Park Tur yolu ile tespit edilmiştir.
Bu sınırlar içerisinde kalan Milli Parkın alanı 13.350 Ha.dır.
Gelibolu
Yarımadası Tarihi Milli Parkı
1973'te kurulmuş ve Birleşmiş Milletler
Milli Parklar ve Koruma Alanları listesinde olan Park, Çanakkale ili
sınırları içerisinde, Gelibolu Yarımadasının güney ucunda, Çanakkale
Boğazı'nın Avrupa yakasında 33.000 hektarlık bir alanı kapsamaktadır.
İçerisinde 1 ilçe ile 12 köy bulunmaktadır.
1915 Çanakkale Deniz ve kara
muharebelerinin geçtiği Gelibolu Yarımadası
Tarihi Milli Parkın tarihi, kültürel değerleri ile orman ve bitki
örtüsünün korunması, geliştirilmesi ve yönetimine ilişkin esas ve
usullerin düzenlenmesiyle Türk vatan savunmasının ve doğanın güzel bir
örneği olarak uluslar arası barışa hizmet etmesi için dünya uluslarına
tanıtılması amacıyla 4533 sayılı Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı
Yasası 20 .02.2000 tarih ve 23970 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe girmiştir
Park'a
Edirne ve İstanbul'dan Tekirdağ ve Gelibolu yolu ile;Ankara, Bursa ve
İzmir'den ise Çanakkale'den Kilitbahir ve Eceabat'a düzenlenen feribot
seferiyle ulaşılır. En yakın havaalanı Çanakkale'dedir ancak tarifeli
sefer yapılmamaktadır.
Birinci Dünya Savaşı
Çanakkale Deniz ve Kara Muharebelerinin yapıldığı yerler Park
içerisindedir. Ayrıca Batık gemiler, toplar, sperler, kaleler ve
burçlardan ve savaşla ilgili yüzlerce başka kalıntıdan oluşan geniş bir
yelpazenin yanı sıra 250.000'i aşan Türk Şehidinin ve yine 250.000'i aşan
Avustralya,Yeni Zelenda, İngiliz ve Fransız askerlerinin savaş mezarları
ve anıtları buradadır.
Muharebe alanları,savaş
mezarları,,anıtlar ve savaşlı ilgili kalıntılar "tarihi sit alanı" ve
"kültürel varlık" olarak tescil edilmiştir. Ayrıca MÖ 4000 tarihine dek
giden birçok "Arkeolojik sit alanı ve anıtı"vardır. Çok çeşitli "doğal sit
alanları ve anıtlar" içerisinde ise kumsallar, koyaklar, Akdeniz
çalıları(maki) ile karışık koru parçaları, çarpıcı görünümlü jeolojik ve
jeomorfolojik oluşumlar,bir tuz gölü(yakın zamana kadar bir kıyı
gölüydü)ve 15. yüzyıl askeri mimarisinin eşsiz örneklerini içeren ilginç
bir "kültürel miras" kolleksiyonu vardır.
Gelibolu
Yarımadası, denizlerin kendine has akıntıları, az yükseltili, dik yamaçlı
kıyıları ,oya gibi işlenmiş girintili çıkıntılı koyları,uzun kumsalları
ile yörenin ormanlık tepeleri, vadileri savaşın akışında etkili rol
oynamıştır.
Milli Parkta;
Kilitbahirtaş Yaylası,Seddülbahir Savaş Alanı,Maeste Koyu,Tekke
Köyü,Ertuğrul Koyu, İkizler Koyu, Hisarlık Tepe, Alçı Tepe,Zığındere,
Kereviz Dere, Arıburnu, Anafartalar Savaş Alanlarında Kaba Tepe, Kanlı
Şist, Conkbayırı,Savla ovası, Kakma Dağı ayrıca Türk Şehitlik ve Anıtları,
Yabancı Mezarlık ve Anıtlar, Savaş kalıntıları (Tabyalar-silahlar,
siperler, batıklar) Arkeolojik ve Tarihi Sitler,Müzeler ve Yerleşmeler
görülmesi gerekli yerlerdir.