Site Rengi

13.08.2020 Çanakkale, Çanakkale İli Portalı
Çanakkale | Çanakkale Tanıtım | Çanakkale Bilgiler

Çanakkale Savaşlarının Nedenleri

Çanakkale Savaşlarının Nedenleri

Çanakkale Savaşı, I. Dünya Savaşı sırasında 1915-1916 yılları arasında Gelibolu Yarımadası’nda Osmanlı İmparatorluğu ileİtilaf Devletleri arasında yapılan deniz ve kara muharebeleridir. İtilaf Devletleri; Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti İstanbul’u alarak İstanbul ve Çanakkale boğazlarının kontrolünü ele geçirmek, Rusya’yla güvenli bir erzak tedarik ve askeri ikmal yolu açmak, başkent İstanbul′u zaptetmek suretiyle Almanya′nın müttefiklerinden birini savaş dışı bırakarak İttifak Devletlerini zayıflatmak amaçları ile ilk hedef olarak Çanakkale Boğazı’nı seçmişlerdir. Ancak saldırıları başarısız olmuş ve geri çekilmek zorunda kalmışlardır. Kara ve deniz savaşı sonucunda iki taraf da çok ağır kayıplar vermiştir.

İtilaf Kuvvetleri Çanakkale Boğazı’na yönelik girişimi, 1914’te savaş başladığı günlerde düşünülmüştür. Osmanlı savaşa girdikten sonra Boğazlar yeniden gündeme gelmiştir. Rusya kendisine yardım için Ocak 1915’te İngiltere’ye başvurmuştur. Bu öneri ilgi görmüş, İngiltere Deniz Bakanı Winston Churcill bir Çanakkale planı hazırlamıştır. Bu plana göre; Rusya’ya yardım edilecek, kurulacak olan bağlantı ile Batı cepheleri rahatlatılacak, Boğazlar ve İstanbul alınacak, Osmanlı saf dışı edilecektir.

Osmanlı İmparatorluğu, Almanya’nın Rusya’ya savaş ilan ettiğı 1 Ağustos 1914’ün hemen ertesi günü, Almanya ile bir ittifak antlaşması imzalamıştır. Bu antlaşma, imparatorluğun eninde sonunda Almanya’nın ana gücünü oluşturduğu İttifak Devletlerisafında fiilen savaşa gireceği anlamına gelmektedir. Enver Paşa, fiilen savaşa girmeyi, seferberliğin tamamlanmamış olması ve Çanakkale Boğazı savunmasının tamamlanmaması gibi gerekçelerle ertelemeye çalışmıştır. Ancak Almanya, bir an önce savaşa fiilen girilmesi için baskılarını sürdürmüştür. Bu baskılar, Akdeniz’de İngiliz donanması önünden çekilen Goeben veBreslau savaş gemilerinin İstanbul’a gelmesiyle bir oldu bittiye getirilmişti. Daha sonra Osmanlı Donanması’na bağlı bir grup gemiyle Karadeniz’e açılan bu gemiler 27 Ekim 1914 tarihinde Rus limanlarını bombalayınca Rusya, Osmanlı İmparatorluğu’na savaş ilan etmiştir.
Bu bilgilerden sonra Çanakkale Cephesi’nin (Çanakkale Savaşlarının ) Açılmasının  Nedenleri aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz.

Çanakkale Cephesi’nin (Çanakkale Savaşlarının ) Açılmasının  Nedenleri

1-İstanbul’u işgal ederek Osmanlı’nın yıkılmasını sağlamak, savaş dışı bırakmak.

2-Osmanlı’nın savaştan çekilmesiyle Almanya ve Avusturya-Macaristan’ı güneyden kuşatmak, Alman bloğunu tek başına orta Avrupa’da sıkıştırıp tecrit etmek.

3-İngiltere ve Fransa, Rusya’ya vereceklerini bildirdikleri Boğazlar Bölgesi’ni Rusya’dan önce ele geçirip barış masasına kuvvetli oturmak.

4– Osmanlı’yı barış yapmak zorunda bırakıp Süveyş Kanalı ve Hindistan yolu üzerindeki Türk tehlikesini ve açılmış olan bütün cepheleri ortadan kaldırmak.

Çanakkale Cephesinin Açılmasının Diğer Nedenleri:

1-Kafkaslar’a doğru girişilen Türk taaruzlarının hafifletilmesi için Ruslar’a yardım isteği.

2-Rus kaynaklarından yararlanmak, ekonomisini düzeltmek. Bunun için gerekli yardımın Rusya’ya ulaştırılması için çareler aranıyordu.

    • Batlık Deniz Yolu: Almanlar’ın kontrolünde.
    • Kuzey Kutup Deniz Yolu: Yılın 9-10 ayı buzlarla kaplı.
    • Avrupa Üzerinden Rusya’ya Ulaşmak: Almanlar bu hattı tamamen kapatmıştı.
    • Londra’yı Odessa’ya Bağlayan Yol: Çanakkale ve İstanbul Boğazları yolu olarak görülmekteydi. Bu sebeple Boğazlar’ı zorla açmak, Rusya’ya yardımları ulaştırmak için tercih edilmeliydi.

3-Bulgaristan gibi harbe girmeye kararsız devletleri kendi saflarına çekmek.

4-Marmara çevresi ve Trakya’daki Türk sığınağının Süveyş Kanalı ve Mısır üzerine kaydırılmasını önlemek, Balkanlar istikametinde muhtemel ileri hareketlerden alıkoymak.

5-İslam alemine karşı hilafetin prestij ve otoritesini kırmak.

6-Manş Denizi’ndeki savaşlara karşı bıkkınlık duyan İngiliz halkına yeni bir cephede parlak başarılar göstermek.

Kaynak :
1-http://www.canakkale.gov.tr/tr/canakkale-savaslari/canakkale-cephesi
2-http://gytmp.milliparklar.gov.tr/gelibolu/AnaSayfa/SavasTarihi/CanakkaleCephesi.aspx?sflang=tr
3-http://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1
Kaynaklara Erişim Tarihi : 21/01/2015

Açıklama :
İtilaf Devletleri
İtilaf Devletleri ya da Müttefikler, başlangıçta İngiltere, Fransa ve Rusya‘dan oluşan savaş bloku. İtilaf sözcüğü ‘anlaşma, uzlaşma’ anlamlarına gelir İtilaf Devletleri I. Dünya Savaşı‘nda Almanya‘nın önderliğindeki İttifak Devletleri grubuna karşı savaştı.

İtalya, I. Dünya Savaşı başladıktan sonra İttifak Devletleri grubundan ayrılıp İtilaf Devletleri yanında savaşa girdi. Savaşın ilerleyen safhalarında ABD İtilaf Devletlerine katıldı. Rusya 1917 ihtilalinden sonra İtilaf Devletleri grubundan ayrılarak savaştan çekildi. Savaş sırasında yeni katılımlarla İtilaf Devletleri grubu genişledi. İtilaf Devletleri I. Dünya Savaşı‘ndan galip olarak çıktı ve yenilen İttifak Devletleri‘nin topraklarını kısmen işgal etti
——————————————————————————————————-

İttifak Devletleri
Bağlaşma Devletleri, İttifak Devletleri ya da Merkezî Devletler, başlangıçta Almanya (ve yanında katılan Alman sömürge bölgeleri), Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve İtalya’dan oluşan devletler grubudur. Kökeni 1882’de kurulan Üçlü İttifak Antlaşması’na dayanır. İtalya, I. Dünya Savaşı başlayınca önce bir yıla yakın süre tarafsız kalmış, daha sonra İtilaf Devletleri tarafına geçerek 23 Mayıs 1915’te savaşa girmiştir. Müttefik arayan İttifak Devletleri’ne önce Ağustos Osmanlı-Alman Gizli Antlaşması’nın gereğini yerine getiren Osmanlı İmparatorluğu, bir yıl sonra ise Çanakkale Zaferi’nden sonra savaşı Almanların kazanacağını düşünen Bulgaristan Krallığı katılmıştır.

İttifak Devletleri I. Dünya Savaşı’nda, İtilaf Devletleri (sömürgelerle beraber toplam 41 ülke ve yaklaşık 42 milyon asker) oluşan grubuna karşı savaşmış ve 1918’de savaştan yenik olarak çıkmışlardır. Bu savaş sonucu İtilaf Devletleri, Alman İmparatorluğu’nu küçültmüş, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nu dağıtmış, Osmanlı İmparatorluğu’nu ise kısmen paylaşmışlardır.

Kaynak :
http://tr.wikipedia.org

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Yandex.Metrica